Vanaf deze plek willen wij u wekelijks informeren over bijzondere natuurfenomenen in Heemstede.
Kwetsen
Kwetsen als werkwoord heeft niet echt een goede naam. Maar Kwetsen als zelfstandig naamwoord bestaat ook en dat is een stuk leuker. Een kwets is namelijk een soort pruim. Er zijn tientallen soorten pruimen. De meeste ‘gewone’ pruimen zijn rijp in juli en laten we die maar de echte pruimen noemen: rassen zoals de groene Reine Claude, de grote paarse Opal en de Reine Victoria. Al die rassen hebben we aangeplant op Meermond. Dit jaar is een goed fruitjaar maar na al onze goede zorgen heeft iemand een maand geleden die hele oogst voor zichzelf meegenomen.
Al deze pruimrassen zijn net als wij mensen diploïde soorten. Dat wil zeggen: ze hebben een set chromosomen van een vader- en een van een moederplant. Maar er is een hele andere categorie pruimen. Die heeft 6 paar chromosomen (niet diploïd, maar hexaploid dwz mewt niet 2 maar 6 sets s chromosomen in elke cel). Dat zijn dus de kwetsen. Het zijn dus wel prunussoorten, maar nauwelijks verwant aan de gewone pruimen. Kwetsen zijn minder sappig dan de andere pruimen en donkerpaars en vrij stevig als ze rijp zijn. Ze rijpen ook niet in juli maar laat in augustus en in september net als de bessen van de sleedoorn, één van onze wilde prunussoorten. Sleedoornbessen zijn 1-2 cm groot en ook donkerpaars. Het zou dus goed kunnen zijn dat een deel van de voorouders van de kwetsen uit een toevallige hexaploidemutatie van de sleedoorn afkomstig is. De Romeinen hebben ook een rol gespeeld in de ontwikkeling van deze soort en mogelijk is die verbeterde versie van de sleedoorn gekruist met een pruim uit Syrië. Ook de Kelten in de grijze oudheid hebben hun best gedaan om een betere kwaliteit kwetsen te ontwikkelen. Bij Keltische opgravingen steeds grotere pitten gevonden. We hebben 10-12 jaar geleden ook kwetsen op Meermond geplant en de komende weken gaan de bomen dragen. Kwetsen zijn lekker om zo te eten, maar ze worden ook veel gebruikt om gebak mee te maken omdat ze vaster van consistentie zijn dan gewone pruimen. Op de Balkan maken ze er ook Sligovic van, eerst gefermenteerd en dan gedestilleerd. De kwets levert namelijk enorme hoeveelheden fruit per boom.( foto)
Beheerwerk Het was deze week tropisch warm. Niet iedereen kan daar goed mee omgaan. Naast kwetsen oogsten werden er daarom ook rustige klusjes gedaan zoals zaad verzamelen. Op dit moment zijn het zeepkruid, de beemdooievaarsbek en de cichorei zaad aan het zetten. Toch was er hier en daar nog energie om met de bosmaaier te maaien, zowel riet als bramen. Als dat na een week ingedroogd is, ruimen we dat volgende week op.
Cetti’s zanger We ontdekten een nieuw leuke soort op Meermond: de Cetti’s zanger. Dat is een zangvogelsoort uit Zuid Europa die de laatste jaren steeds meer in Nederland oprukt. Met dank aan de klimaatverandering waarschijnlijk. Hij leeft verborgen, maar heeft een zeer explosieve zang die wel lijkt op een stukje van de nachtegaal zang. Het is een soort die van dichtbegroeide plekken langs water houdt. Dat soort begroeiing is er volop langs het Spaarne.
Waar kunt u zelf aan meedoen?
Van nu tot november vrijdag werken we elke vrijdag weer op Meermond.
Het is leuk en voldoening scheppend om er samen iets moois van te maken. Voor meer info en om een keer te komen kijken, te helpen of met een vraag: info@stichtingmeergroen.nl .
Franke van der Laan