Elke plant en dier dat nu leeft heeft een werkend overlevingsmechanisme. Een fascinerend element van natuur en ecologie is om al die overlevingsmechanismen te ontdekken en te doorgronden. Zo groeien sommige planten goed in water, andere op droge plekken, op zandgrond, sommige kiezen als strategie om heel snel te groeien op kale plekken(pionier soorten zoals klaproos) en ander hebben een stayerstrategie: Zij groeien langzaam en gestaag, maar drukken alle andere soorten eruit zoals kweek en zevenblad.
Al is elke soort interessant, sommige soorten zijn extra interessant. Zo ben ik gebiologeerd door mechanismen als symbiose (elkaar helpen ter wederzijds voordeel) en parasitisme (groeien ten koste van een andere soort). En dan zijn er zoals altijd weer uitzonderingen en tussenvormen. Een voorbeeld daarvan is de ratelaar. Dat is een geel bloeiende soort plant van ongeveer en halve meter hoog. Het is een eenjarige plant die zich dus elk jaar rui moet zaaien. Hij heet ratelaar omdat de zaden zich ontwikkelen in een soort buideltje en als het rijpe plantje schudt, dan hoor je de zaadjes rammelen. De echt magie van de ratelaar zit echter onder grond. De ratelaar die veel voorkomt in al onze bloemenweides op bv Meermond en bij slot Heemstede kan ‘normaal groeien op zonlicht, maar zijn geheime wapen zit in de wortels. Die wortels dringen door in gras dat om hem heen groeit en hij zuigt gras en ook riet leeg. De ratelaar is daarmee een halfparasiet. Hij kan zelfstandig groeien maar ook gebruik maken van de levenssappen van gras. Op plekken waar de ratelaar het goed doet is daarom het effect dat het gras bijna verdwijnt ( foto). Zo maak je van een verwilderd (al of niet overbemest) grasveld een bloemenweide. Je hoeft dus niet met grote machines te maaien en de grond los te maken: door met de natuur mee te weken krijg je gewoon een betere verhouding tussen bloeiende soorten en gras. En doordat het gras minder domineert krijg je ook meer bloeiende soorten, vaak orchideeën. De ratelaar is nu aan het zaad zetten en dan beginnen wij massaal zaden te verzamelen Nooit mee dan 20- 30 % dus er blijft genoeg over er plaatse voor volgend jaar. En dat gewonnen zaad strooien we overal uit waar we gras willen vervangen door bloei. Dat is een magisch proces, zeer tevredenstemmend, makkelijk en goedkoop ook nog eens.
De rest van de week
Het was en week met tropische temperaturen, dus meer dan ratelaar zaad verzamelen en bomen water geven hebben we op Meermond niet gedaan. Ook was te heet om in onze groentekas te werken. Dus een bedrijf dat geplant had hebben dat we in het lommerrijke landgoed van het Sorghbosch ingezet. Daar hebben we ca 50.000 esdoorntjes weg gehaald van 5 cm tot1 m die de meer gewenste eiken lindes en beuken verdringen. En als uitdaging hebben we 3 van de 600 esdoorns die al 30- 40 m hoog zijn ( en max. 20 cm in diameter) met wortel en al uit de grond gehaald. Zo willen we over 10- 30 jaar de oneindige opkomst van de esdoorns indammen en vervagen met waardevollere soorten waarmee het Sorghbosch zijn monumentale karakter over 100- 200jaar behoud.
Voor dat vervangingsproces willen we 10 of 20 jaar nemen. Dan trek je niet het hele landgoed kaal, maar vullen we plekje voor plekje op. Dat hebben we inmiddels al gedaan met een paar grote linde zaailingen van 8 m hoog en vele eiken, kersen en meidoorns. Die zijn grotendeels goed aangeslagen. Een van de toekomstige monumentale soorten uit eigen kweek hebben we in de voortuin van Kennemeroord geplant. Het is een Paulownia of Princesseboom, die genoemd is naar Koningin Anna Pawlowna, de vrouw van Koning Willem II, die de Haarlemmermeer heeft droog laten malen. Deze boom bloeit als hij volwassen is prachtig bauw in mei. Het is een van de snelst groeiende bomen ter wereld , die kan helpen om de overmaat aan CO2 vast te leggen. De zaailing op de foto is na 6 m groei in zijn eerste jaar nu aan zijn 2e jaar begonnen (foto)
Stichting MEERGroen
Franke van der Laan
06-48226490info@stichtingmeergroen.nl