De herfst is de tijd dat de meeste paddenstoelen te vinden zijn. Maar er zijn veel soorten die zich op andere tijden van het jaar melden. Zo zijn er typische winterpaddenstoelen zoals fluweelpootje, de rode kelkzwam en de gele trilzwam. Een soortengroep die altijd in april boven de grond komt is de Morielje. Dat zijn sierlijk gevormde paddenstoelen met een hoed die uit kenmerkende raatvormige lijsten bestaat. De hoed is vaak eerst grijs of donkerbruin en kleurt geel of oranje als de sporen rijp zijn (foto). De raatvormige lijsten geven de morielje een enorme oppervlaktevergroting waardoor er meer sporen gevormd kunnen worden. De stelen van morieljes zijn hol. Er bestaan ruim honderd soorten.
Bijzonder
De Hersenkronkelmorielje heet zo omdat de lijsten op de hoed doen denken aan de vorm van onze hersenen. De soort is vrij zeldzaam in Nederland. Lang werd deze morielje onder de gewone morieljes geschaard. Maar door DNA analyse worden er veel nieuwe soorten onderscheiden. En ook de hersenkronkelmorielje bleek een andere soort. Er wordt wel gekookt met morieljes, maar er zijn 2 redenen om dat niet te doen. Ten eerste is de soort niet algemeen en ten tweede is hij zonder verhitting giftig. De Morieljes zijn soorten die voornamelijk leven van het verteren van dood plantenmateriaal (saprofytisch). Maar ze kunnen ook een relatie aangaan met sommige boomsoorten (mycorhiza vormend). Dat zijn dan meestal es, meidoorn of eik. Bij deze wederzijds voordelige relatie (symbiose) levert de boom suikers aan de schimmel en de schimmel maakt mineralen beschikbaar voor de boom.
Waar
Morieljes hebben een voorkeur voor spaarzaam begroeide loofbossen met een kalkrijke bodem. Dat is ook het geval in de Haarlemmermeer, omdat onze bodem een restant is van een oude waddenzeebodem met daarin veel schelpen. Morieljes houden niet van zware klei. De meeste dorpen en recreatiegebieden zijn gemaakt op de oude zandbanken. Zo ook het Haarlemmermeerse bos waar dit fraaie exemplaar werd gefotografeerd door een van mijn vaste fotografen: Marianne van der Linden.